Text Widget
Interactively incentivize team driven markets and accurate meta-services. Progressively engage cutting-edge catalysts for change after efficient potentialities. Professionally generate extensive process improvements for process-centric niche markets. Dramatically initiate end-to-end niches whereas integrated best practices. Professionally envisioneer ethical results rather than team building synergy.
Recent Works

Een veilige hechting Opvoeding

Al tijdens mijn studie aan de Pabo interesseerde het onderwerp ‘hechting’ mij mateloos. Ik vrat nog net niet de boeken en artikelen op die ik vond over veilige en onveilige hechtingen en de oorzaken en gevolgen hiervan. Voor de enkeling die misschien nog niet van het fenomeen heeft gehoord: de manier waarop een kind aan zijn verzorger(s) is gehecht, heeft invloed op zijn gedrag, gevoel van veiligheid en vertrouwen en het aangaan van relaties in de toekomst. Er valt enorm veel over te lezen en schrijven, maar vandaag zal ik er slechts een globale kijk op proberen te geven.

Hechting?

Een veilige hechting ontstaat op het moment dat het kind tegemoet wordt gekomen aan z’n behoeftes. Baby’s huilen om aan te geven dat ze honger hebben, een schone luier willen, moe zijn of juist omdat ze even behoefte hebben aan aandacht, troost of knuffels. Als ouder of verzorger heb je de taak adequaat te reageren als het kind huilt. Heeft ‘ie honger? Geef hem eten. Vieze luier? Laat je kind daar dan niet langer in marineren dan nodig. En wil je kind aandacht? Geef ‘m die dan! Misschien is het overbodig te zeggen, maar kinderen hebben hier veel meer behoefte aan dan sommige ouders zouden denken.

Verzorgers

In de eerste periode van het leven van een kind, heeft hij of zij hulp nodig van z’n verzorgers om in leven te blijven. Een koelkast open trekken en zelf een boterham met smeerkaas maken, is voor een kind van twee maanden niet bepaald een optie. Dus om aan voeding, verschoning, maar vooral aan warmte en liefde te komen, heeft het kind z’n verzorgers nodig. In de meeste gevallen zullen de verzorgers de ouders van het kind zijn, maar soms spelen opa en oma, of een willekeurig ander persoon hier ook een rol bij. Een verzorger hoeft echter niet eens een biologisch familielid te zijn. Zo kan een kind ook een even goede hechtingsrelatie opbouwen met een adoptieouder of een tijdelijke verzorger. Het is echter wel van belang dat deze verzorger – wie het ook is – veelvuldig in beeld is en, zoals eerder gezegd, adequaat reageert op de behoeftes van het kind.

Wanneer vindt de hechting plaats?

Als je kind pasgeboren is, probeert ‘ie met iedereen contact te maken en is dat contact nog niet echt selectief. Vanaf de leeftijd van ongeveer drie maanden, kun je merken dat een kind voorkeur ontwikkelt voor contact met één of twee vaste verzorgers. Het hechtingsgedrag wordt nu reactief. Vanaf ongeveer 5 a 6 maanden zie je dat het kind zich echt meer hecht aan de vaste personen in zijn of haar leven. Vanaf 7 a 8 maanden kunnen kinderen eenkennig worden. Ze willen dan echt het liefst bij hun vaste verzorgers zijn en huilen moord en brand als die even de kamer uit lopen. De kritieke hechtingsperiode is rond de periode van 9 maanden wel grotendeels afgerond, al loopt de periode waarin een goede hechting kan worden opgebouwd nog wel door tot 1,5 a 2 jaar. Een goede hechting is vrij sterk en stabiel. Een onveilig gehecht kind kan, als die na de hechtingsperiode alsnog de juiste aandacht krijgt, alsnog zich veiliger gehecht gaan voelen.

Toekomst

Veilige hechting
Als je als kind in de eerste periode van je leven een veilige hechting hebt gehad (dat wil zeggen: er is aan je behoeftes tegemoet gekomen door één of twee vaste, liefdevolle verzorgers), dan is de kans groot dat je op latere leeftijd ook in staat bent gezonde relaties met anderen aan te gaan. Je bent in dat geval namelijk in veiligheid en vertrouwen opgevoed en zal als volwassene ook in staat zijn een goede band met iemand anders aan te gaan, gevoelens en gedachten kunnen uiten en beschikken over een empatisch vermogen. Gelukkig is ongeveer 70% van de volwassenen veilig gehecht.

Aan de andere kant kun je ook onveilig gehecht zijn. Er zijn drie manieren waarop een kind onveilig gehecht kan zijn:

Ambivalente hechting
Sommige ouders zijn niet consistent in hun gedrag. Die zijn de ene keer heel lief en verzorgend en laten het kind een volgende dag volledig links liggen of snauwen hem af. Soms wordt ‘ie getroost als ‘ie verdrietig is en soms aan z’n lot overgelaten of wordt er zelfs negatief op het kind gereageerd. Een kind van erg inconsistente ouders kan ambivalent gehecht worden. Dat houdt in dat het kind niet goed weet waar hij of zij aan toe is. Het ene moment speelt het kind lief, maar die stemming kan ineens omslaan. Net zoals bij de ouders, dus. Een ambivalent gehecht kind kan hier later flink last van krijgen in bijvoorbeeld het aangaan van relaties. Vaak zijn ambivalent gehechte volwassenen namelijk erg jaloers, kunnen ze flink claimen en aan de andere kant juist weer erg afstoten. Ze hebben grote moeite met het in stand houden van een relatie en voelen zich vaak niet op hun gemak. Met hun ouders hebben ze ook vaak een haat-liefde-verhouding.

Vermijdende hechting
Als een ouder sowieso erg weinig aandacht aan z’n kind schenkt en vrijwel nooit adequaat reageert op diens behoeftes, kan het zo zijn dat het kind vermijdend gehecht wordt. In dat geval interesseert het het kind schokkend genoeg niets als de ouder de kamer uit loopt of juist terug komt. Deze onverschilligheid zet zich ook als volwassen zijnde door. Vermijdend gehechte volwassenen gaan hechte relaties liever uit de weg. Ze houden er niet van als iemand dichtbij komt en trekken graag hun eigen plan dan dat ze oprecht rekening houden met een ander.

Gedesorganiseerde hechting
Als een ouder een onverwerkt trauma heeft opgelopen, kan het voorkomen dat die het trauma over brengt op het kind. Met een gedesorganiseerd kind is heel onvoorspelbaar omgegaan. Bijvoorbeeld in een gezin waarin geweld voor komt. Ze zijn erg op hun hoede en weten niet goed hoe ze aandacht moeten vragen. Ze gaan bijvoorbeeld eerst huilen en meteen daarna lachen om aandacht te vragen. Het kan zelfs zo zijn dat het kind meer stress ervaart als de ouder bij ‘m in de buurt is, dan als die er niet is. Gedesorganiseerd gehechte kinderen kunnen erg snel nabijheid zoeken van vreemden.

Zoals je hebt kunnen lezen is de manier van hechting van erg grote invloed voor je sociale gedrag, ook op latere leeftijd. Het is goed je hier van bewust te zijn, zodat je als ouder ervoor zorgt dat je kind zich veilig kan hechten. Gelukkig gaat het meestal ook direct goed, al is dat helaas niet altijd het geval.

Heb jij het idee dat je veilig gehecht bent? En wat doe jij om je kind een veilige hechting te geven?

(Tot slot nog even een note: ik heb me voor het schrijven van dit artikel gericht op verschillende bronnen en soms wordt er tegenstrijdige informatie gegeven, vooral over de manieren van onveilige hechting. Ik heb me voornamelijk gericht op de informatie die ik vanuit mijn opleiding had.)

Betty is 29 jaar oud en geboren en getogen Amsterdamse. Ze is getrouwd met Maran en in september 2014 bevallen van haar zoontje Nim. Inmiddels is ze zwanger van haar tweede: een dochter. Betty is opgeleid tot leerkracht in het basisonderwijs, maar werkt sinds haar zwangerschap niet meer als juf. Naast haar hbo-opleiding, heeft ze ook een cursus ‘gewichtsconsulent’ en ‘freelance schrijver’ gevolgd.

Reacties

  1. Ik ben opgegroeid in een eigen bedrijf (aan huis). Mijn ouders waren altijd aan het werk en er waren van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat klanten over de vloer. Ik zag mijn ouders eigenlijk alleen tijdens het uurtje eten en moest mezelf naar bed brengen. Ik zocht veel negatieve aandacht, omdat ik het gevoel had dat ik er niet echt toe deed. Dit klinkt misschien allemaal wat dramatischer dan dat het was. Ik kom uit een hecht en warm gezin, maar ook een hard gezin waarin werken/eigen bedrijf op 1 stond. Wij zijn van huis uit geen knuffelaars. Terwijl mijn man en ik nu juist knuffelaars zijn en elkaar dagelijks vertellen trots op elkaar te zijn en van elkaar te houden. Ik wilde dit heel anders doen met mijn kinderen. Wij wonen nu tijdelijk een jaar in bij mijn ouders en dit is soms best lastig. Alicia staat vol in de aandacht en iedereen wil altijd met haar spelen etc. Wij proberen zoveel mogelijk de rust te zoeken, door bijvoorbeeld met haar in ons eigen woonkamertje te spelen. Alicia is echter een enorme driftkikker (heeft ze van mij en ik voel me er bijna schuldig over). Ze is echt mijn wereld, en ik probeer haar zo goed mogelijk op te voeden. Wat het zo moeilijk maakt, is dat zij nog niet kan praten. Ik zie en merk aan haar dat ze pijn heeft door doorkomende tandjes, maar ze wil niet geknuffeld worden. Ze wil daarentegen ook niet dat je haar op de grond neer zet. Zo lastig. En dan komt haar favoriete oom binnen en dan ligt ze helemaal in een deuk. Wij krijgen soms bijna het gevoel dat ze ons helemaal niet leuk vindt. Dat is natuurlijk niet zo, maar soms voelt het wel zo. We proberen haar driftbuien te negeren en haar positieve gedrag juist te becomplimenteren. Ookal begrijpt ze het misschien nog niet, ik denk dat ze het toch wel fijn vindt. Ik zeg heel vaak tegen haar dat ze lief aan het spelen is, dat ze iets goed kan, dat ze lief is, dat ik van haar houd. Ik weet dat het een fase is, maar ik hoop dat ze ons net zo lief en leuk vindt als wij haar.. En dat moet haast wel, want de laatste weken is ze echt mijn schaduw. Waar ik ga, is zij. Wat een betoog!! Sorry hoor, haha.

    • Wauw Renee wat een openhartige reactie van jou. Super hoe je dit weet te beschrijven want dat geeft alleen maar aan dat jullie heel erg goed bezig zijn én dat jij jezelf heel goed kent. Moeilijk lijkt het mij als je kindje flinke driftbuien heeft en je haar voor je gevoel niet makkelijk of fijn kunt troosten maar tussen de regels door lees ik zoveel liefde en warmte! Volgens mij doen jullie het geweldig en is het echt heel waardevol dat je zoveel zelfkennis hebt wat betreft jezelf en je gezin.

      Mooi stuk Betty, heel erg interessant. Ik ben hier in het verleden ivm mijn werk ook veel mee bezig geweest en je probeert het zo goed te doen door juist dingen die je in het verleden bij anderen hebt gezien te vermijden. Ik durf wel te stellen dat Roos tot nu toe een enorm veilige hechting heeft genoten. Ik las er veel over voor ze geboren werd, maar moet zeggen dat dit nu allemaal heel erg natuurlijk gaat. We doen wat we voelen en dat gaat tot nu toe heel erg goed. Bedankt voor dit stuk!

      • Bedankt voor je lieve reactie! Bij de meeste mensen gaat het inderdaad automatisch goed, gelukkig. Sowieso bij mensen die erover nadenken en er bewust mee bezig zijn.

        En Renee, wat een mooi stuk! Ik sluit me helemaal aan bij wat Suus zegt! Volgens mij krijgt Alicia zoveel liefde, dat zit echt wel goed. De driftbuien lijken me iets van haar karakter, dat heeft volgens mij niets met een vorm van hechting te maken. Het feit dat ze driftig durft te zijn zegt overigens wel dat ze zich op haar gemak voelt.

        • Wat lief van jullie allebei! Toen ik haar na het werk vandaag kwam ophalen, kroop ze op me af, strekte de armpjes uit en lachte ze zo lief! Het is gewoon een klein fel dingetje. En tegelijkertijd zó leuk!

          • Ah jeetje kan me voorstellen dat dat moeilijk is zeg. Ik heb dat ook, tijdelijk bij mijn ouders en mijn vader is de favoriete persoon. Daar wordt naar geluisterd meteen. Maar wat mijn ouders zeggen, hij kan bij mij ongehoorzamer zijn want ik ben zijn moeder en onvoorwaardelijk. Dat kinderen voelen dat mama toch wel van hun houdt ook als ze niet luisteren. En ik denk dat dat driftige door te trekken is. Ik geloof dat maar. Want dat geeft me een fijn gevoel. Maar ik weet wel dat Eon flink zal moeten afkicken van alle aandacht en mensen.

  2. Ik bleef bewust fulltime thuis bij mijn kinderen om ze een veilige hechting te bieden. En dat is goed gelukt gelukkig.

  3. Bij ons thuis zit het wel snor met de hechting. Ik merk dat ik best geluk heb gehad met twee onderwijs-ouders die bewust opgevoed hebben. En zeker ook onderlegd zijn in opvoeden, leren, hechting, gezin. En dat merk ik ook in de voorsprong in dingen die voor mij normaal zijn binnen een gezin maar wat anderen niet hebben. En daarnaast zelf ook een sociale studie doen. Dat moet goed komen toch? Hoop ik.

  4. fijn zo’n leuk groot stukje want daardoor kan ik lekker makkelijk alles doorlezen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *